AGUNNOYAK KENKA

isilpok koma
ti angesko
kadagita bibig
ta ti sang-awmo
kas iti kaad-adaw
nga angot dagiti bulong
sabong ken ruot manipud
iti nalinnaaw a parbangon
makabiag
nasam-it
makasalibukag…

ti panagati ken panagatab
ti taaw
isu ti ritmo ti angesko
nasudi
natalinaay
ket kas maysa
a nabukel a daga
adda batombalanim
iti panangrikusmo kaniak
iti inaldaw
o bulanko.

ti panagunnoyko
saan a maiparangarang
babaen
kadagiti agar-ariyakyak
agkikinnamat
agsisinnippit
a pagaw iti taleb
wenno iti aringgawis
dagiti muyong
ket uray matnag, maitaltagda
iti karuotan saanda
a marikna
ti sakit, ti saem…

uray pay
kadagiti maikoreo
a surat ni ayat
wenno kadagiti maituktok
iti ridaw
a sangareppet
a naiplastik sabong
saanda a pumayso
iti wanesko.

siak
iti panagunnoyko kenka
sangatukelak
nga innapuy a maikuruay
iti sanguanam
iti idadarudarmo
kadagitoy bimmubon
ngem rumimrimat a matak
ta awan ti mabalinko
nga idaton
no saan a ti siak…

CFQ/01.31.12

LIDAY TI KANDELA

Ti Bannawag Magazine, Enero 30, 2012, a nakaipablaakan iti daniw ni Corazon F Quiamas, LIDAY TI KADELA.

Iti daytoy a lamisaan
a para laeng iti dua,
dagiti takiagko, bagbagkatenda
ti nakadisso a mugingko,
ket daytoy kandela iti las-ud ti ulok
agsangsangit ket ti luana,
kas iti naapres nga agus ti karayan
a maabbed iti natibnokanta a puyupoyan…

(Ti kadi apgad ita ti sanaangko
ket ti tamnay ti riknam?)

Ti agmimiray nga apuy, nakalidliday
ngem mayanninawna ‘ta naslag
a ladawam nga ag-agkan
ti bumengbengbeng a sipnget
dita kasinnangok a kawaw a tugaw.

(Immayak kadi a legleg ita a rabii
wenno leglegak kadi a talaga a dumapo

iti sinindiam
nga agan-anug-og nga apuy?)
Awanen ti sabali a mangngegko
laksid iti apounayen a sam-it
a tokar ti banda
ngem anian a saem itan ti lukibna.

CFQ/Hawaii

URAY KAGUDUA TI ALDAW LAENG

(lagip iti nakapatpateg

a dara ken lasag a saan

a nakagteng iti lawag)

 

agpatinggaak la koma  

iti kagudua ti aldaw 

ket manipud iti pagtindekan ti init

sadiay agpallayogak manen

nga agsubli iti pagbannawaganna 

saakto ikay-ut  ti agpangato

nga  agsubli manen iti katengngaan

 

diak kayat ti makaruskos 

a matnag iti nakaun-uneg

a derraas ti laud ta ibilangko

dayta a naulimek a datar ti tanem

kagiddan iti panagsuek

dagiti maluoman  a mapungtil

a bulong dagiti sanga

a nanipud iti bukel 

a kas kaniak

a kas kenka

 

kayatko a bantayan 

ti kinaagtutubo-

ti kinasam-it dagiti berde a ruot,

kayo ken sabong ket iti ayanda

agakar-akarak a kanayon a nawaya

 

saanak a mauma a kas iti maysa

a kulibangbang

kukuana  amin ti kinabanglo

ken kinasampaga

ditoy saan nga agduog a minuyongan

ti balay

 

agsammakedak , agiriakak

kas maysa a kumarkarapet 

nga  ubing no ulodennak ti panawen

tapno ibatonak iti labes

ti agmatuon

 

urayenka ket kayatko ti agbiag 

iti kinakidser

daytoy a barukong ket ti kudilko

saanto a malukot a kas iti nadalluyon

a kapanagan ti disierto

 

dika kayat a panawan

ket ammom dayta

 

ti mungay ti kinaubing

kunkunnotem pay laeng

naimas ti panagsanapsapmo

ket kayatko ti aguma a mangisala

kenka

ditoy abay dagiti orkidia

agingga a maalam

manen ti madagdagullit a turog

 

agingga nga awatek 

dagiti dakulapmo

iti ngarab ti pagtindekan ti init

 

idiay, itulokkonton

ti matnag a mayurnos

kadagiti nagango

a bulong.. 

 

SURAT ITI SARMING

“Siksikanto latta” ti ingudugod
Ti tammudok iti naangep a sarming
Ti banio bayat a pilit a  bugbugguak ti bagik
Tapno maikkatka.
Dagiti nginabras ti agpussuak
A danum iti ngato ti ulok ket napudot
Ngem kaskasdi nga agkutkutimermerak
A mangbuybuya  kadagiti balikas
Nga in-inut a marunaw ken agpaayas nga agpababa
Kas agayus a saem
A maitanem iti pagtapuakan ti danum.

Ta daytoy a Pebrero, diakon mapellesan pay
Iti kinapusaksak ti Mayo
A kas iti sigud.
Dagiti sabong adayodan
A lumtuad tapno agukradda iti abay
Ti pagdissuan dagiti pagaddanganta.
Ket uray iti dayta  a siled, umuneg-rummuar
Nga agdakiwas ti pul-oy
Manipud iti tawa, kas maysa a mannanakaw
A manglibaslibas a mangitapuak kadagiti nabatbati
Nga  angot ti panaglinnailo.

Ngem ti bileg ti danum ken ti angin
Saanna a mastrek ti pusok
Ken panunotko tapno mabugnawan
Wenno maitayokda a pappapel ti kalendario
Dagiti imbatim a nagtagimayo a Pebrero.

DIKA AGPATINNAG KADAGITI BALIKAS

dika agpatinnag kadagiti

balikasko

ta aramidendaka a makitam

dagiti saanmo

a makita

mariknam dagiti saanmo

a marikna

ket mabibinegka

 

ti dilak, bungonek

kadagiti petalo ti rosas

a nadigos iti kannag

iruknoyko kenka

iti panawen

a kaay-ayo ‘ta panunotmo

ti agkalintuduan

ket dagiti matam

salputenda dagiti nangisit

nga ulep

pilitenda a mulsiten

dagiti idiayak

a darangidang a bituen,

ket agtagainepka

a siririing

kibinem ‘ta pusom

a sumalipengpeng

iti namaris a roba

a kagayko

 

iti sanguanam

iruknoyko kenka

ti lapis ken

papel

dagiti bibigko

nakaem-em iti atap a sabong

agparintumengak

ket ti ulok

a nakabedbed

kadagiti natali a lanut

ikurnok ti pakabuklak

ket nababbaba pay ngem

iti tuod ti daga

ti kinapakumbaba

 

dika agpatinnag

kadagiti balikasko

ta idiay, nauneg

a dissuor

ti agur-uray

ngem

ti kinalidayko

mapagulimekna

ti nadanarudor a taaw

ti kinaragsakko

mapagbukarna

dagiti lirio

ken mapagiddanna

a pagsingisingen

ti init ken bulan…

 

AGPUORAK ITI NATAY A DANIW

ita a kanito agpuorak
iti natay a daniw
tapno atonganna ti bukodna
a bangkay

buyaek a gumlayab
dagiti balikas
pagbusienna dagiti puraw
a ngipen
dagiti nausar a pangngarig
a guntoban
ti rugso iti panagnaig
ti malunag a tinta
ken dapo

ti apuy agasug iti sanguanak
idukitna kaniak
no kasano ti ipapatay
ken apay a natay
daytoy a daniw ken
no kasano a dungdung-awak ita
isaramisimna kaniak
imermerna kaniak
dagiti ibatona
nga asuk
nga agpangato
agdalluyon a kas korte
ni eba ket guyodenna  ti linas
dagiti matak a kas  itay kalkalpas
a panagsasabong dagiti maguey
a mangsurot
iti pagsalaanna
a naanglem a tangatang

idiay, agpukaw a kas met laeng
iti in-inut a pannakapugsat
ti anges dagiti linia
dagiti indatonko kenka
a balikas a ti kinasin-awda
ket kas iti di matunaw a balitok
a kimmalupkop
iti bagi daytoy dumapdapon
a daniw..

 

CFQ/01/04/2012

ITI UMUNA NGA ALDAW TI ENERO

Nabulod A Ladawan

 

Iti paladpad ti tawa a nakaidissuan ti tasa,

adun dagiti agkukuyakoy

a kuton a naitabnaw iti nalamiis a kape

a naaramid iti kinirog a bagas

ken pulipol a tagapulot..

 

Itay pay la nariwet nga indissona;

kabulon ti pananggunggongna kenka

tapno agriingka koma a masapa  

ita nga umuna nga aldaw ti Enero

ket kadduaem a mangkaykay kadagiti  bulong

iti arubayan nga inwaraiwi ti  napalabas a tawen,

dagiti nagango, makapauyek ti angotda a bulong-

ruot iti balay, iti aglawlaw, iti pamilia…

 

Kayatna nga ummongenyo ida a puoran,

ket lawlawenyo ti puor,

isaramisimmo dagita nakakukot nga ima

ket kumriit ti lamiis nga immukuok

iti makatawen a namagkurenren

 

iti lasag,

iti urat….

 

Bayat sumarsaretset dagiti naagneb a bulong

buyaenyo koma nga agpangato ti asuk a mangsuob

kadagiti sabong ti mangga tapno masarukangto

dagiti rinaraay a bunga, saan a kas iti napalabas

a tawen- binaybay-am nga immay ti arimukamok

ket ngimmisit amin dagiti sabong.

Linibbiam dagiti patigmaan; dinurogam  ketdi ti angin

ket ti angin awanan iti asi, rinurosna dagiti agpampamukel

a bunga…

 

Ti sangapulo ket dua a bulan naisursurotda a nawagwag,

naitanem iti paddak dagiti bulong iti arubayan

a naggapuan dagiti kuton a naiparek ita iti kapem…

 

Ngem dagiti palibbuong idi rabii, ti sabeng ti arak

a namagsaip ken namugsat iti abrasa ti napalabas

ken masungad a tawen,

lineppengda dagita lapayag

ket kasla awan simngaw nga uni kadagiti bibigna

idi gunggongennaka itay parbangon….

 

Ita,  dagiti matam naibakal iti las-ud

ti tawa, ti ulesmo kawkawiwitanna dagiti sakam.

Makitam ti Inam- ti ulona bakbaklayen dagiti tumengna,

lippay a nakatugaw iti sanguanan ti nalamiis a dapo

dagiti bulong ti mangga…

 

Tinawen, maymaysa nga agpampannimid,

dagiti matana, saanda a kaasping ti narayray

ken nakatangkayagen  nga init ti  umuna nga aldaw ti Enero…

 

 

Corazon F. Quiamas

12/13/11

 

LIDAY TI KANDELA ( Candlegrief )

 

 Iti rabaw daytoy a lamisaan a para laeng iti dua,

dagiti takiagko, bagbagkatenda ti nakadisso

a  mugingko,

ket daytoy kandela iti las-ud ti ulok

agib-ibit ket ti luana, wen, ti luana

kas iti naapres  nga ayus ti karayan

a maabbed iti natibnokanta a puyupoyan…

(Ti kadi apgad ita ti sanaangko

ket ti tamnay ti riknam?)

Ti agmimiray nga apuy, nakalidliday

ngem mayanninawna  ‘ta naslag a ladawam

nga ag-agkan ti bumengbengbeng a sipnget

dita kasinnangok a kawaw a tugaw…

(Immayak kadi a legleg ita a rabii  wenno

leglegak kadi a talaga a dumapo iti sinindiam

nga agan-anug-og nga apuy?)

Awanen ti sabali a mangegko

laksid iti apounayen a sam-itna a kanta.

Ngem apounayen a saem ti ipadpaduyakyakna!

Bilinenkayo,

sika a  sangabaso nga arak

sika a sangabaso a dimmanum nga ice cream

sika a sangaungkay a sabong-

Awanak koma kadagita matayo

kas iti kaawanmo iti agdama…

 

 

 

Corazon F. Quiamas

11/19/2011

DANIW KEN ARAK (KEN SABONG)

Nabulod A Ladawan

 

Idi kagangganusak pay laeng, no kairaraep pay laeng dagiti pagay,

agbatayak iti tambak tapno ibasak dagiti daniw

nga immalditko iti kalunengan.

Ti akinkanawan a takiagko, nakatag-ay iti tangatang

ket ti makinkanigid, nakaparabaw ditoy pusok.

Idinto a sika, addaka iti labes dagiti sinilong-

buybuyaennak, dengdenggennak

bayat nga agnatnatengka  kadagiti sabong ti karabasa

ken kadagiti naganus nga utong.

 

Yal-allungog idi ti law-ang iti nagbaetanta

ti sam-it ti bosesko nga agballatek kenka ken ti sam-it ti kaway

ken ti isemmo nga agballatek met kaniak

kas man addata  iti uneg ti simbaan

ket ti napitak nga angot ti pul-oy, isu ti kubuar ti naragsak

a parasipis dagiti ar-aro ken gurami iti baet ti puon

dagiti pagay a makaawat iti innak ipaduyakyak…

 

Ket ita, ta panagbubugi dagiti pagay, saanen a maasak

dagiti tambak- makaiwa dagiti amgid ken nadawis

dagiti baimbain ket uray dagiti karabasa ken utong,

narsaakdan iti panawen

ta awantan idiay, ta awantan idiay…

 

Sika ken siak, addatan iti paraiso

ket insingsingtan dagiti bullalayaw.

Iti gulpe a panagmatak ken panagmatam, ibasbasak manen

dagiti daniw iti sanguanam bayat nga agtaktakderak

iti uneg ti nagtimbukel a lawag ti silaw ditoy nalawa  nga entablado

a pagay-ayusan ti kasla dissuor nga asuk iti likudak…

 

Saludsodek man kenka: ania kadi ti naim-imnas-

ti kadi bugas ‘toy ibasbasak a daniw nga umalligid a sumamay kenka

wenno ti panagrukbabko ita iti rimatmo bayat a nakatugawka

a mangsangsango iti kopita a naglaon iti nalabaga nga arak?

 

Sabong, daniw, sangkatilmon nga arak ken lagip kadagiti gipi ti pagay,

ibagak kenka,  dagita dagiti kaiimnasan a mapaspasamak ita iti biagko.

 

11/04/11/Corazon Quiamas

TI SABONGKO

 

Nabulod A Ladawan

 

Iti pantok dayta a  bantay

dita laud

nga agsadsadag iti karubukob

ti tangatang

a paglilinnemmengan

dagiti bituen,

adda dita ti sabong,

ti sabongko

a lablabaran dagiti  angep

ken kankantaan

dagiti binilinko a kannaway…

 

Tangtangadek  ket tangtangadek la unay

ta adayo kenkuana dagiti dakulapko,

dagiti bibigko.

Ti bosesko,  mapukawen iti pay la

katengngaan ti bantay-

tilmonen ti waneswes dagiti bulong

tikawen dagiti ariwawa dagiti billit

rimbawan ti anabaab dagiti ayup

ken lemmesen ti kanabsuok dagiti ubbog..

 

Sagsagawisiwak ti angin,

pukpukkawak dagiti ulep

tapno  isalogda  kaniak ti banglo ti sabongko.

Mapurarak iti lawag ti init

ket dagiti petalona diakon maisilpo kadagiti matak…

 

Ngem  ammona nga addaak ditoy,

mariknana a lawlawlawek dayta  a naremmeng

a bantay iti laud-

sapsapulek a kanayon ti ruanganna

ta ti sabongko, yur-urayna kaniak

ti naan-anay a panagbukar…

  

Corazon F. Quiamas

10/31/11